Makale Bilgileri / Article Information

Yıl / Year: 2017 | Cilt / Volume: 1 | Sayı / Issue: 1 | Sayfa / Page(s): 23-42
Sayı Yayın Zamanı / Issue Published: 01 / 01 / 2017 | Özgün Araştırma Makalesi
DOI:

Öz/Özet

Bu çalışmanın amacı, örgüt içi ve/veya kurum dışı taraf ve kişilerin zarar görmemesi için işyerinde etik dışı veya yasalara aykırı davranışların ve durumların açığa çıkarılma eğilimini ölçmek üzere Planlanmış Davranış Kuramından yararlanılarak hazırlanmış olan Örgütsel İhbar Ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanarak güvenirlik ve geçerliliğinin belirlenmesidir. Örgütsel ihbarcılık eğilimi, ihbara ilişkin tutumlar ölçeği (İTÖ), ihbara ilişkin öznel norm ölçeği (İÖNÖ) ve davranışsal kontrol ölçeği (DKÖ) olmak üzere üç bölümden oluşan "Örgütsel İhbar Ölçeği" çatısı altında ele alınmış, ölçeklerin ayrı ayrı iç güvenilirliğe sahip oldukları tespit edilmiş ve ayrıca ölçeklerin kendi içlerinde boyutları arasında hesaplanan korelasyon değerleri de ölçeğin geçerliliğini destekler nitelikte bulunmuştur. Ölçek bataryasının tamamına bakıldığında; tüm maddelerin toplanmasıyla elde edilen puan ile bütün alt ölçeklerin toplam puanları arasında hesaplanan korelasyonlar da anlamlı bulunmuştur. Bu durum ölçeğin, örgüt içerisindeki uygunsuz davranışları bildirme eğilimi ve bunun sonuçlarına ilişkin değerlendirmeleri belirlemek için kapsamlı bilgi elde edilmesini sağlayacak güvenilirliğinin ve yapısal geçerliğinin yeterli düzeyde bulunduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, ilgili alanyazın ışığında ele alınmış ve örgütsel ihbar ölçeğinin gelecekteki araştırmalarda kullanılabilecek işlevselliği tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Örgütsel İhbar Ölçeği, Planlanmış Davranış Kuramı, güvenirlik, geçerlilik

Abstract

The aim of this study is to specify the validity and reliability of the Organizational Whistleblowing Scale by adapting it to Turkish which is prepared by benefitting from the Theory of Planned Behaviour in order to measure the tendency of revealing of situations and behaviours that are unethical or against laws at work so that intra-organizational and/or non-institutional parties and people would not be harmed. The tendency of organizational whistleblowing is considered under the Organizational Whistleblowing Scale that is composed of three parts which are attitudes scale related to whistleblowing, special norm scale related to whistleblowing and behavioural control scale, then it is confirmed that the scales have internal reliability individually and that their correlation values calculated between the dimensions in themselves are found that they also support the validity of the scale. When analysing the whole scale battery; correlations calculated between the score gained after adding up all the items and the total score of all the subscales are found to be significant. These findings show that the scale has sufficient reliability and construction validity in obtaining comprehensive information about the tendency of reporting inconvenient behaviours and evaluating their consequences. The results of this study are discussed in consideration of the related literature and the functionality of the organizational whistleblowing scale that can be used in upcoming studies is discussed.

Keywords: Organizational Whistleblowing Scale, Theory of Planned Behaviour, reliability, validity

1455 kere |     750 kere