Makale Bilgileri / Article Information

Yıl / Year: 2019 | Cilt / Volume: 3 | Sayı / Issue: 2 | Sayfa / Page(s): 133-151
Sayı Yayın Zamanı / Issue Published: 19 / 12 / 2019 | Özgün Araştırma Makalesi
DOI:

Öz/Özet

Osmanlı İmparatorluğu üç kıtaya yayılan geniş topraklarıyla bir kara devleti olduğu kadar, aynı zamanda bir deniz devletidir. Osmanlının bu geniş sınırlara ulaşmasında ve sınırlarını korumasında denizciliğe yaptığı yatırımlar hiç şüphesiz ki önemli bir paya sahiptir. Kalyon tipi yelkenli gemilerin ağırlık kazandığı XVIII. yüzyıla kadar, Osmanlı donanmasının temelini kürekli gemiler oluşturmaktaydı. Bu gemiler ya tamamen kürekle yol almakta ya da yelkeni yardımcı eleman olarak kullanmaktaydı. Dönemine göre sahip olduğu tüm avantajlarına rağmen, bu tür gemileri hareket ettirecek kürekçilerin temini meselesi büyük bir problemdir. Osmanlı İmparatorluğu bu zor problemi büyük ölçüde avârız karşılığı zorunlu ya da gönüllü-ücretli kürekçi alarak çözmüştür. Bu çalışmada Osmanlı deniz kuvvetleri için hayati öneme sahip olan kürekçi temini meselesi, şer’iye sicilleri ana ekseninde ve Trabzon Kazası Sürmene Nahiyesi örneğinde ele alınacaktır. Ana kaynak 1564-65 tarihli 1818 Numaralı Trabzon Åžer’iye Sicili olmakla birlikte çalışma, mühimme, tapu-tahrir ve maliyeden müdevver defterlerle desteklenecektir.

Anahtar Kelimeler: Kürekçi, Avârız, Åžer'iye Sicilleri, Sürmene, Trabzon

Abstract

Ottoman Empire was a mari-time state as much as being the continental state with his sovereignty enlarged on the three continents. Ottomans undoubtedly owned a significant debt to his investments on the sea-fare in order to reach and protect such a large territorial gains. The Ottoman navy’s core and spade were established up on the sheep, requires row men till the 17th century in when the sailing sheep such as Galion replaced the row-boats. These row based sheep either sailed mainly with rows or used the sails as reinforcement. Though its’ vast advantages the row-sheep has an immense pressure and difficulty to provide the sheep with satisfying number of row-men. Ottomans solved this matter with introducing the system of voluntary or mercenary row-men as the replacement of taxes, named as “avarız”. In this study the volunteer or mercenary row men of the Ottomans for an exemption from the state tax of “avarız” would be introduced in the context of Surmene District of Trabzon province by using the judicial court registers. The main sources that have been applied were largely based up on the judicial court registers of Trabzon in 1564-65. Besides the study will also be supported with other kind of Ottoman official texts called as muhimme, land register survey notebooks and financial records of the Ottomans all related to the same era.

Keywords: Rowmen, Avarız, Judicial Court Registers, Sürmene, Trabzon

1165 kere |     1023 kere