Gülbahar TÜRKMENOĞLU, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Polatlı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Finans Bankacılık ve Sigortacılık Bölümü, gulbahar.turkmenoglu@hbv.edu.tr
Yıl / Year: 2026 | Cilt / Volume: 10 | Sayı / Issue: 1 | Sayfa / Page(s): 44-61
Sayı Yayın Zamanı / Issue Published: 23 / 06 / 2026 | Özgün Araştırma Makalesi
DOI:
Örgütsel değişim çoğu zaman kaçınılmazdır; ancak bu değişimin kalıcı mı yoksa geçici mi olacağı belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışma, örgütsel değişim süreçlerinin kurumsal baskılar altında yöneticiler tarafından nasıl deneyimlendiğini ve hangi koşullarda kalıcı ya da geçici olarak anlamlandırıldığını yorumlayıcı bir okumayla incelemektedir. Araştırma, yorumlayıcı fenomenolojik bir tasarıma dayanmakta ve farklı sektörlerde görev yapan yedi üst düzey yöneticiyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerle yürütülmüştür. Analiz, fenomenolojik amaç doğrultusunda tematik kodlama araçlarından yararlanılarak gerçekleştirilmiş ve beş tema geliştirilmiştir. Katılımcı anlatıları, mevzuat değişiklikleri, ekonomik krizler ve teknolojik dönüşümler gibi kurumsal baskıların değişimi tetikleyen unsurlar olarak deneyimlendiğini; ancak bu değişimlerin önemli bir kısmının baskı ortadan kalktığında yüzeysel uyumla sınırlı kaldığının ve eski yapıya geri dönüş biçiminde anlatıldığını göstermektedir. Yöneticilerin deneyimleri, değişimin geçici uyumla sınırlı kaldığı durumları elastisite, örgütsel öğrenme ve destek yoluyla kalıcı hale geldiği durumları ise plastisite kavramı üzerinden anlamlandırmaya olanak tanımaktadır. Bulgular, değişimin kalıcılığının yöneticiler tarafından içselleştirme, öğrenme ve destek üzerinden anlamlandırıldığını göstermektedir. Çalışma, genellenebilir bir model önermek yerine, yöneticilerin değişimin kalıcılığını nasıl deneyimlediğini ve anlamlandırdığını görünür kılan yorumlayıcı bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Değişim, Kurumsal Baskılar, Örgütsel Değişimin Kalıcılığı, Elastisite, Plastisite
Organisational change is often unavoidable, yet whether such change becomes permanent or fades back to earlier practices remains uncertain. This study explores how senior managers experience the permanence of organisational change under institutional pressures and how they make sense of the conditions in which change either settles into organisational routines or reverts. An interpretative phenomenological approach informs the research design, and data are drawn from semi-structured interviews with seven senior managers working in manufacturing, tourism, healthcare, defence, education, finance, and legal services. Thematic coding tools are used to support the interpretative reading, and five themes are developed from the accounts. Participants describe institutional pressures such as regulatory shifts, economic crises and technological transitions as triggers of change; however, they also describe many of these changes as sliding back to earlier practices once the pressure subsides. The concept of elasticity is used to read accounts of temporary, surface-level adaptation, while plasticity is used to read accounts of change that becomes embedded through learning, internalisation and institutional support. Rather than proposing a generalisable model, the study offers an interpretative contribution by rendering visible how managers themselves narrate the permanence of organisational change.
Keywords: Organizational Change, Institutional Pressures, Permanence of Organisational Change Elasticity, Plasticity