Örgütsel Çatışma ve İşteki Olumsuz Duyguların Öncülleri ve Sonuçları: Yaşam Pozisyonları Çerçevesinden Bir Bakış

Antecedents and Consequences of Organizational Conflict and Negative Affect at Work: Perspective of the Life Positions Framework

Habibe Tuğba EROL KORKMAZ, Doç. Dr., Mersin Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, tugbakorkmaz@mersin.edu.tr, Çiftlikköy Kampüsü 33343 Yenişehir / Mersin – Türkiye

Makale Bilgileri / Article Information

Yıl / Year: 2022 | Cilt / Volume: 6 | Sayı / Issue: 1 | Sayfa / Page(s): 1-21
Sayı Yayın Zamanı / Issue Published: 30 / 06 / 2022 | Özgün Araştırma Makalesi
DOI:

Öz/Özet

Bu çalışmanın öncelikli amacı örgütsel çatışma ve işteki olumsuz duyguların öncülleri ve sonuçlarını yaşam pozisyonları kavramı çerçevesinde incelemektir. Yaşam pozisyonu bireyin davranışlarını, almış olduğu kararlarını ve seçimlerini gerekçelendirmek için kullandığı, kendisi ve başkaları ile ilgili temel varsayımlar ve anlayış olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca çalışma kapsamında, Transaksiyonel Analiz Kuramı’nın bir unsuru olan yaşam pozisyonlarının güdüsel ihtiyaçlar ve psikolojik semptomlar ile ilişkilerinin ortaya koyulması hedeflenmiştir. Bu amaçla bir devlet üniversitesinde görev yapan 353 akademik ve idari personelden ölçekler aracılığıyla yaşam pozisyonu, örgütsel çatışma düzeyi, işteki negatif duygulanım, üretim karşıtı iş davranışı, iş doyumu, güdüsel ihtiyaçlar ve psikolojik semptomlara ilişkin veri toplanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi tekniği kullanılarak yürütülen yol analizi sonucunda “Ben OK’im” ve “Sen OK’sin” algısı yüksek olan bireylerin daha az örgütsel çatışma yaşadığı, işyerinde daha az olumsuz duygulanım tecrübe ettiği ve üretim karşıtı davranışları daha az sergiledikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, örgütsel çatışma ve işteki olumsuz duygulanım arttıkça üretim karşıtı davranışlar artarken, iş doyumu azalmaktadır. Ek olarak yürütülen bir dizi varyans analizinin sonuçlarına göre somatizasyon, hostilite ve depresyonun görece en düşük olduğu grup Ben OK’im, Sen OK’sin grubudur. Ben OK değilim, Sen OK’sin grubu başkaları tarafından onaylanma ihtiyacı en yüksek olan grup iken, Ben OK’im, Sen OK değilsin grubu ise güç ihtiyacı en yüksek olan gruptur. Araştırma bulguları ışığında Transaksiyonel Analiz çerçevesinde gelecekte yürütülebilecek görgül çalışmalar tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Örgütsel çatışma, olumsuz duygulanım, yaşam pozisyonları, transaksiyonel analiz, üretim karşıtı davranış

Abstract

Aim of this study was to investigate the antecedents and consequences of organizational conflict and negative affectivity at work based on the life positions framework. Life positions are basic beliefs about self and others, which are used to justify decisions and behavior, and they are among the constructs proposed within the Transactional Analysis Theory. Another goal of the study is to portray the relationship of life positions with motivational needs and psychological symptoms. For this purpose, survey data on life positions, organizational conflict, negative affectivity at work, counterproductive work behavior, job satisfaction, motivational needs and psychological symptoms was raised from 353 academic and administrative personnel employed in a public university. Results of the tested path model revealed that individuals with higher levels of I’m OK, You’re OK reported lower levels of organizational conflict, experienced less negative affectivity and exhibited less counterproductive behaviors. Moreover, increase of organizational conflict and negative affectivity at work was accompanied by increase in counterproductive behavior and decrease in job satisfaction. Additional analyses of variance showed that the I’m OK, You’re OK group had the lowest scores in terms of somatization, hostility, and depression. The group with the highest need for approval is I’m Not OK, You’re OK, while the one with the highest need for power is I’m OK, You’re Not OK. Potential future studies based on Transactional Analysis are discussed in light of the findings of this research.

Keywords: Organizational conflict, negative affectivity, life positions, transactional analysis, counterproductive work behavior

37 kere |     32 kere

© 2017 Journal of Managament and Labour
Creative Commons Lisansı