Metruk Bir Anayasal Kurum Olarak Ekonomik ve Sosyal Konsey’in Tarihçesi

The History of the Economic and Social Council of Turkey as a Deserted Constitutional Institution

Aziz ÇELİK, Kocaeli Üniversitesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, azizcelik@gmail.com

Makale Bilgileri / Article Information

Yıl / Year: 2020 | Cilt / Volume: 4 | Sayı / Issue: 1 | Sayfa / Page(s): 14-35
Sayı Yayın Zamanı / Issue Published: 25 / 06 / 2020 | Özgün Araştırma Makalesi
DOI:

Öz/Özet

Türkiye’de ekonomik ve sosyal konseylere benzer yapıların 100 yıllık bir geçmişi vardır ve bu yapılara Osmanlı’nın son dönemleri ile erken Cumhuriyet döneminde rastlanmaktadır. Bununla birlikte, etkin ve işleyen bir Ekonomik ve Sosyal Konsey’in aradan geçen 100 yıla rağmen gerçekleşemediği görülmektedir.  Türkiye’de makro/genel ölçekli sosyal diyalog mekanizmaları Çalışma Meclisi, Ekonomik ve Sosyal Konsey (ESK) ile Üçlü Danışma Kurulu’dur. Ancak bu yapıların gerek biçimsel açıdan (toplanma sıklığı ve bileşimi) gerekse içerik açısından tatmin edici olmaktan uzak olduğu bilinmektedir. Özellikle Ekonomik ve Sosyal Konsey adeta metruk ve işlevsiz bir yapı niteliğindedir. Kökeni çok daha eskilere dayanan ve 1995 yılında genelge ile kurulan Ekonomik ve Sosyal Konsey önce yasal sonra da Anayasal bir statüye kavuşmasına rağmen 11 yıldır toplantı dahi yapamamıştır. Ekonomik ve Sosyal Konsey 2010’da Anayasal bir statüye kavuşmasına rağmen gerekli düzenlemeler yapılmadığı için metruk ve adeta kâğıt üzerinde bir kurum haline gelmiştir. 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte kurul tamamen idari vesayet altına alınmıştır. Son 10 yılda Türkiye’de çalışma ilişkileri ve sosyo-ekonomik alanda yaşanan çok önemli gelişmeler sırasında ESK toplanmamış ve sosyal diyalog mekanizmaları işletilmemiştir. Oysa ekonomik ve sosyal konseyler 2. Dünya Savaşı sonrasında ve günümüzde pek çok ülkede sosyo-ekonomik politikalarının oluşturulmasında önemli roller oynamaktadır. Ekonomik ve Sosyal Konsey benzeri yapılar demokratik korporatizmin önemli araçları olarak işlev görmektedir. Bu çalışmada Ekonomik ve Sosyal Konsey’in Türkiye’de 100 yıllık tarihsel kökleri ele alınacak ve günümüzde metruk ve işlevsiz hale gelmesi irdelenecektir.

Anahtar Kelimeler: Korona Virüs, Çalışma İlişkileri, Sosyal Devlet

Abstract

The structures similar to the economic and social councils in Turkey has a 100-year history. These structures were also encountered in the late Ottoman and the early Republican period. However, it is seen that an active and functioning Economic and Social Council has not been realised despite passed 100 years. The Tripartite Advisory Board, the Labour Council and the Economic and Social Council (ECOSOC) are the macro-scale mechanisms of social dialogue in Turkey. However, these structures are known to be far from satisfactory in both form (meeting frequency and composition) and content. Particularly the Economic and Social Council is an abandoned deserted and dysfunctional structure. The Economic and Social Council, whose roots are much older and established with a governmental decree in 1995, has not held a meeting for 11 years. However, it has legal and later constitutional status. Although the Economic and Social Council gained Constitutional status in 2010, it became an abandoned structure because necessary regulations were not made. It became an institution on paper. Since 2018, the Council has been completely under the administrative tutelage with the Presidential Government System. Despite remarkable developments occurred in the labour relations and socio-economic area in Turkey over the last decade, the Economic and Social Council has not been convened, and social dialogue mechanisms have not been performed. As is known, economic and social councils have played an essential role in the formation of socio-economic policies in many western European countries since World War II. Economic and Social Councils function as crucial tools of democratic corporatism. In this study, the 100-year historical roots and current situation of the Economic and Social Council will be discussed, and the reasons why the Council has lost its function will be questioned.

Keywords: Economic and Social Council, Social Dialogue, Democratic Corporatism

21 kere |     16 kere

© 2017 Journal of Managament and Labour
Creative Commons Lisansı