Kendi Adına Bağımsız Çalışanların İş Kazası ve Meslek Hastalıkları Sigortası Haklarından Yararlanma Sorunu: Bursa Örneği

The Problem of Benefiting from Occupational Accident and Occupational Diseases (OAOD) Insurance Rights of Self-employed Workers: Example of Bursa

Melek PALDEMİR, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Uzmanı, melekpaldemir@hotmail.com

Yusuf ALPER, Bursa Uludağ Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, yalper@uludag.edu.tr

Makale Bilgileri / Article Information

Yıl / Year: 2023 | Cilt / Volume: 7 | Sayı / Issue: 2 | Sayfa / Page(s): 155-172
Sayı Yayın Zamanı / Issue Published: 30 / 12 / 2023 | Özgün Araştırma Makalesi
DOI:

Öz/Özet

5510 Sayılı Kanunla gelen önemli yeniliklerden biri Kanunda 4/1-b’li sigortalılar olarak tanımlanan kendi adına bağımsız çalışanların kısa vadeli sigorta kolları kapsamına alınarak “dikey kapsam” genişlemesi sağlaması olmuştur. Kanunla birlikte 4/1-b’li sigortalılar, ilk defa iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık ve analık sigortasından sağlanan parasal haklardan faydalanma imkanına sahip oldular. Ancak, uygulamada karşılaşılacak sorunlar dikkate alınarak daha Kanun yürürlüğe girmeden yapılan değişikliklerle bu haklardan yararlanmalarına yönelik sınırlamalar getirildi. Nitekim, 4/1-a’lı sigortalılarla aynı primi ödemelerine rağmen 4/1-b’liler hastalık halinde iş göremezlik ödeneği dışında bırakılmış, İKMH halinde ise yalnızca yatarak tedavilerde ödeneği alabilecek şekilde düzenlemeler yapılmıştır. 4/1-b’li sigortalılar yasal düzenlemelerden kaynaklanan nedenlerin ötesinde uygulamadan kaynaklanan sorunlar dolayısıyla da İKMH sigorta kolundan sağlanan haklardan yeterince yararlanamamaktadırlar. Bursa oto tamir ve kaportacıları ile lokantacı esnafından oluşan 30 kişilik bir örneklem grubu üzerinde yüz yüze görüşme yöntemi ile yapılan saha araştırmasında, 4/1-b’li sigortalıların İKMH sigorta kollarından sağlanan haklarla ilgili bilgi yetersizliği ve iş kazası bildirim süreci ile ilgili problemler dolayısıyla bu haklardan yararlanamadıkları tespit edilmiştir. Çalışma, özellikle küçük esnaf ve sanatkarların Kanunla ilgili bilgilendirilmeleri ve iş kazası-meslek hastalığı bildirim süreci ile ilgili yapılacak kolaylaştırıcı düzenlemelerle bu kesimin sosyal sigorta haklarından faydalanma oranlarının yükseleceğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: Kendi adına bağımsız çalışan sigortalılar, 5510 sayılı Kanun, kısa vadeli sigorta kolları, iş kazasının bildirilmesi, küçük esnaf ve sanatkar

Abstract

One of the important innovations introduced by Law No. 5510 was the expansion of "vertical coverage" by including self-employed workers, who are defined as 4/1-b insured in the Law, within the scope of short-term insurance branches. With the law, 4/1-b insured workers had the opportunity to benefit from the monetary rights provided by work accidents and occupational diseases, sickness and maternity insurance for the first time. However, taking into account the problems to be encountered in practice, restrictions were introduced for the enjoyment of these rights with the amendments made before the Law came into force. As a matter of fact, although they pay the same premium as 4/1-a insured workers, 4/1-b workers are excluded from the incapacity allowance in case of illness, and in case of WAOD (work accidents and occupational diseases), arrangements have been made so that they can only receive the allowance for inpatient treatments. 4/1-b insured workers cannot adequately benefit from the rights provided by the WAOD insurance branch due to problems arising from practice, beyond the reasons arising from legal regulations. In the field research conducted by face-to-face interview method on a sample group of 30 people consisting of Bursa auto repair and body shops and restaurant tradesmen, it was found that 4/1-b insured workers had this problem due to lack of information about the rights provided by WAOD insurance branches and problems with the work accident notification process. It was determined that they could not benefit from their rights. The study revealed that the rate of benefiting from social insurance rights of this segment will increase, especially by informing small tradesmen and craftsmen about the Law and facilitating regulations regarding the work accident-occupational disease notification process.

Keywords: Self-employed insurers, Law No. 5510, short-term insurance branches, notification of work accidents, small tradesmen and craftsmen

249 kere |     172 kere

© 2017 Journal of Managament and Labour
Creative Commons Lisansı